START        ORGANISATIE        WEEKBERICHTEN        LIDORGANISATIES        ACTUEEL        KLOO        SOO        LINKS        CONTACT


m
2008            2009            2010
            2011            2012            2013            2014           2015           2016          2017
m

week:
2 - 3 - 4 - 6 - 7 - 10 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 19 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 37 - 38 - 39 - 40 - 41 - 42 - 44 - 45 - 46 - 47 - 48 - 49 - 50 - 51



21 december 2016      
                   WEEKBERICHT WEEK 51



De overheid en het openbaar onderwijs  -  CBOO symposium


De parlementaire discussies over het wetsvoorstel bekostiging GVO/HVO (Ypma, Rog, Voordewind), de soepele omgang door de TK met het als uitzondering bedoelde fenomeen samenwerkingsscholen/besturen en het wetsvoorstel Meer ruimte voor nieuwe scholen (MRvNS) maken duidelijk, dat de overheid de regie - en het lijkt soms wel de interesse - heeft verloren in het openbaar onderwijs; de van overheidswege ingestelde basisvoorziening voor het funderend onderwijs. Deze drie ontwikkelingen zijn verontrustend voor het openbaar onderwijs, maar als men het over een langere termijn bekijkt niet meer dan een voortzetting van beleid dat is ingezet met een wetsvoorstel Nuijs, waarin o.a. bestuursvormen los van de overheid mogelijk werden gemaakt.

Al snel werd de stichting als bestuursvorm voor het openbaar onderwijs dominant. Een definitie van die bestuursvorm maakt duidelijk dat er een spanning bestaat tussen het doel van een stichting en de grondwettelijke verplichting van de overheid eindverantwoordelijkheid voor het openbaar onderwijs te kunnen dragen. Een stichting is immers een bij notariële akte opgerichte organisatie (meestal zonder winstoogmerk), met een afgezonderd vermogen, die streeft naar een in de statuten genoemd doel. De stichting moet zijn ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, is een rechtspersoon en volledig rechtsbevoegd, dus los van de overheid tenzij men allerlei veiligheidskleppen inbouwt.

In feite loste de overheid deze spanning op door voor de eindverantwoordelijkheid weg te lopen. Er werd verwezen naar de "autonomie" van de "scholen" (lees stichtingsbesturen). Dat klonk goed en paste in de jaren '90 van de 20e eeuw. Gemeenten ontmantelden hun afdelingen (openbaar) onderwijs en de Rijksoverheid verwijst voortdurend naar voornoemde autonomie waar men niet in wil treden. Geen wonder dat schoolbesturen en hun organisaties (voor het openbaar onderwijs de VOS/ABB) de ruimte hebben genomen die de Rijks- en gemeentelijke overheden hen geven.

Het Raad van Toezicht-model completeert de zelfstandigheid van de schoolbesturen t.o.v. gemeenten. Het CBOO heeft geconstateerd dat ook de VOS/ABB ernst wil maken van een serieuze handhaving van de band tussen openbaar onderwijs en de overheid, vanuit de overtuiging dat ook het "van overheidswege" een wezenskenmerk is van het openbaar onderwijs. Zij doet dat o.a. in bijeenkomsten waar leden de weg wordt gewezen in relatie met good governance en met een brochure die samen met de VNG is uitgebracht in 2012. Vermoedelijk in 2017 verschijnt een geactualiseerde versie.

In de 2e helft van mei 2017 organiseert het CBOO een symposium, waarin centraal staat op welke manier de relatie openbaar onderwijs - overheid vorm moet worden gegeven. Daarnaast komen elementen aan de orde, die terug zijn te vinden in een op verzoek van het CBOO-bestuur opgestelde beleidsagenda voor het openbaar onderwijs.

Begin 2017 wordt via CBOO-berichten een uitgewerkt symposium bekend gemaakt.




Het gevaar (voorlopig) afgewend!


Op dinsdag 20 december jl. heeft de TK met grote meerderheid het wetsvoorstel Ypma, Rog, Voordewind aangenomen inzake structurele bekostiging van GVO en HVO op openbare scholen en een motie tegen het wetsvoorstel van de VVD (TK-lid Straus) verworpen. Dat is verheugend, want na drie debatrondes in de Tweede Kamer was nog steeds niet met zekerheid vast te stellen dat het wetsvoorstel voornoemd het bij de stemmingen zou gaan halen. Als dat nl. niet zou zijn gebeurd, was daarmee een bom gelegd onder grondwetsartikel 23, lid 3 en daarmee onder een wezenskenmerk van het openbaar onderwijs.

Op woensdag 14 december had de VVD bij monde van mevrouw Straus een motie tegen het wetsvoorstel ingediend die als volgt luidt:


De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat op grond van artikel 50 van de WPO het bevoegd gezag van een openbare school zijn leerlingen in de gelegenheid moet stellen, binnen de schooltijden, apart les te krijgen over een specifieke godsdienst of levensbeschouwing; constaterende dat dit op gespannen voet staat met de neutraliteit van het openbaar onderwijs, waar juist algemeen vormend levensbeschouwelijk onderwijs in brede zin voor álle kinderen centraal zou moeten staan; verzoekt de regering, een wetsvoorstel te maken waarmee artikel 50 en aanverwante artikelen geschrapt worden, en gaat over tot de orde van de dag.


Mevrouw Ypma heeft de motie in reactie daarop ‘destructief’ genoemd, hetgeen betekent dat deze in parlementaire termen ontoelaatbaar is, nl. strijdig met grondwetsartikel 23, lid 3.

Wat mevrouw Straus en met haar zeer velen vergeten, is dat de kern van het duaal stelsel is, dat het openbaar onderwijs een basisvoorziening van de overheid is en sinds 1917 daarnaast met gelijke bekostiging bijzonder onderwijs kan bestaan. Essentieel onderdeel van de basisvoorziening was de in 1857 tijdens het kabinet Van der Brugghen tot stand gekomen mogelijkheid om in het openbaar onderwijs de mogelijkheid te scheppen op te leiden 'tot alle christelijke en maatschappelijke deugden'. Niet voor niets brak zijn partijgenoot, de bekende anti-revolutionaire politicus Groen van Prinsterer met Van der Brugghen, want met deze toevoeging aan de basisvoorziening openbaar onderwijs nam Van der Brugghen in feite de voorstanders van bijzonder onderwijs de wind uit de zeilen. Het is in de 19e eeuw t/m 1917 anders gelopen; wellicht omdat de verdedigers van het openbaar onderwijs de decennia door en tot nu toe onvoldoende de mogelijkheid hebben belicht dat ouders indien zij dat wensen in het openbaar onderwijs bekostigd GVO - en later ook HVO - konden ontvangen.

Inmiddels heeft de directeur van het Dienstencentrum HVO/GVO namens de aangesloten stichtingen een bericht aan de medewerksters gestuurd, dat als volgt luidt:


Tweede Kamer schaart zich achter wetsvoorstel wettelijk geregelde financiering GVO en HVO

Een ruime meerderheid van de Tweede Kamer heeft gisteren (dinsdag 20 december) het wetsvoorstel van Ypma - Voordewind - Rog tot wettelijk verankerde financiering voor GVO en HVO ondersteund. Voor GVO en HVO  betekent dit een belangrijke stap op weg naar het afscheid kunnen nemen van de huidige subsidieregeling die verdere groei onmogelijk maakte en ook de salarissen van de docenten geen gelijke tred kon laten houden met de rest van de collega's in het primair onderwijs. GVO en HVO worden hiermee een volwaardig onderdeel van het openbaar onderwijs en er behoeven geen kinderen meer verstoken te blijven van GVO en HVO om budgettaire redenen.

Uiteraard geldt bovenstaande onder voorbehoud van goedkeuring door ook de Eerste Kamer. Het wetsvoorstel wordt nu naar de Eerste Kamer doorgezonden. De verwachting is dat besluitvorming aldaar in het eerste kwartaal van 2017 zijn beslag zal krijgen.


Het CBOO zal de komende maanden, indien nodig, blijven lobbyen opdat ook de Eerste Kamer het wetsvoorstel voornoemd aanneemt.



 


Bijzonder Onderwijs zet zich schrap!


Inmiddels is genoegzaam bekend dat 2017 het 100-jarig bestaan van de Onderwijspacificatie van 1917 wordt gevierd. Het is de politici in Nederland gelukt het duaal stelsel 100 jaar te laten voortbestaan. Zowel het openbaar als het bijzonder onderwijs staan onder druk, o.a. door wetgeving t.a.v. de samenwerkingsscholen en recentelijk door een initiatief van MinOCW met het wetsvoorstel Meer Ruimte voor Nieuwe Scholen. Voor het bijzonder onderwijs komen daar 2 fenomenen bij die ervoor zorgen dat het bijzonder onderwijs, zoals dat in 1917 financiële berechtiging wist te bevechten, grotendeels irrelevant is geworden.

1. De ontkerkelijking en de daarmee gepaard gaande ontzuiling hebben nu ook het onderwijs bereikt. Confessionaliteit is in heel veel scholen niet meer een duidelijk herkenbaar onderwerp en zeer veel bijzondere scholen worden gevuld met leerlingen, waarvan de meeste ouders kiezen op afstand of al dan niet aanwezige "degelijkheid" en "normen en waarden" van confessionele scholen en dus niet op basis van confessionaliteit.

2. Het bijzonder onderwijs, in 1917 gestart vanuit een positie van bloeiende verenigingen van ouders die met publiek geld worden gefinancierd, is allang verworden tot een stelsel van deels gigantische geprivatiseerde stichtingen, waar soms nog het label confessioneel te zien is (bv. OMO), maar met de doelstelling van bijzonder onderwijs waarvoor het destijds bevochten is, niets meer te maken heeft. Ouders die hun kinderen naar bijzondere scholen sturen, hebben geen enkele invloed op het beleid. De WMS helpt hierbij ook niet, want beleid wordt gemaakt in bovenbestuurlijke samenwerkingsverbanden en worden gerund door stichtingsbestuurders die zelfs amper nog verantwoording (kunnen) afleggen aan hun Raden van Toezicht.

Toch laat het bijzonder onderwijs het er niet bij zitten. Het heeft een nationale onderwijsbijeenkomst georganiseerd, die als volgt wordt aangekondigd:


Graag nodigen het Historisch Documentatiecentrum, CNV Onderwijs, Verus en UnieNzv u uit voor een nationale bijeenkomst over een eeuw onderwijspacificatie: 1917-2017. Deze bijeenkomst vindt plaats op maandag 23 januari 2017 vanaf 14 uur in het auditorium van de Vrije Universiteit.

Honderd jaar geleden werd in artikel 23 van de grondwet de volledige gelijkberechtiging van bijzonder en openbaar onderwijs vastgelegd. Daarmee kwam een einde aan de schoolstrijd. Dit feit zal in deze bijeenkomst worden herdacht.

Naast een aantal voordrachten wordt ook een forumgesprek gehouden met de oud-ministers en -staatssecretarissen van Onderwijs Marja van Bijsterveldt, Wim Deetman, Loek Hermans, Jos van Kemenade, Tineke Netelenbos en Maria van der Hoeven. Zij gaan in op de vraag hoe onder hun bewind de vrijheid van onderwijs vorm kreeg. Klik HIER voor het volledige programma.


Het CBOO is heel benieuwd hoe de ex-bewindslieden zich tijdens de nationale bijeenkomst op 23 januari a.s. gaan opstellen. Met name is het interessant wat de PvdA-bewindslieden te melden hebben over het duaal stelsel anno 2017. Het CBOO zal ook vertegenwoordigd zijn en komt er in CBOO-berichten op terug.







Uitdunning


Het volgende bericht illustreert de uitdunning van het openbaar onderwijs op het platteland:
 







Tot slot!!!


Het jaar 2016 loopt ten einde. Het eerstvolgende weekbericht wordt u toegezonden in de loop van week 2 in 2017.

Het DB/CBOO wenst u prettige kerstdagen en een voorspoedig 2017 toe! 






NIEUWE MOGELIJKHEDEN         

Het CBOO bericht is niet alleen bron van nieuws, dat wordt aangeboden.

U kunt er zelf ook aan bijdragen door:

  • te reageren op meningen, die er in worden gegeven. Ze zullen mits niet buiten publicitaire orde worden geplaatst om de berichten ook als interactief medium te kunnen inzetten. Ze worden dan immers een forum voor discussie!
  • nieuws te plaatsen, dat behalve voor uw openbare school of daaraan verwante instelling interessant kan zijn voor lezers van CBOO berichten. Dat kan te maken hebben met positieve PR t.b.v. openbare scholen, tot het aankondigen van manifestaties die van belang zijn voor velen die in of voor het openbaar onderwijs werken.
  • oproepen te laten plaatsen voor acties, die met het openbaar onderwijs van doen hebben. Mogelijkheid daarbij is, dat het CBOO een intermediaire rol kan spelen bij het onder de aandacht brengen van het door u te berde gebrachte bij bijvoorbeeld lokale overheden, besturen openbaar onderwijs, maar ook landelijke politici. Die lezen voor zover het leden van de Vaste Kamercommissie Onderwijs van de Tweede Kamer (en ambtenaren van het Ministerie van OCW) betreft ook CBOO berichten.
  • voor voorgaande zaken en voor verdere inlichtingen te mailen met info@cboo.nl of te bellen 030 - 2989167 (buiten kantooruren wordt u doorgeschakeld naar mobiel nummer van CBOO secretaris M. Hietbrink).



CBOO-secretaris M. Hietbrink is bereikbaar op:

030 - 298 91 67

mob: 06 - 539 744 37
email: info@cboo.nl of mhietbrink1948@gmail.com